MỚI

Thuốc chống kết tập tiểu cầu trong bệnh mạch vành

Ngày xuất bản: 19/04/2023

Bệnh mạch vành là một bệnh lý tim mạch phổ biến, gây ra do kết tụ chất béo và các tế bào trong mạch máu, gây ra hẹp các động mạch vàng và giảm lưu thông máu đến tim.Để ngăn ngừa các vấn đề liên quan đến đông máu trong bệnh mạch vành, các thuốc chống kết tập tiểu cầu được sử dụng rộng rãi.

1. Giới thiệu về bệnh tim mạch và tình trạng kết tập tiểu cầu

Bệnh tim mạch là một tình trạng bệnh lý của tim và mạch máu, bao gồm nhiều loại bệnh như đau thắt ngực, nhồi máu cơ tim, suy tim, nhịp tim không đều, và đột quỵ. Bệnh tim mạch là một trong những nguyên nhân hàng đầu gây tử vong trên toàn thế giới.

Kết tập tiểu cầu là tình trạng mà các tiểu cầu trong máu dính vào nhau để tạo thành một cục máu đông. Kết tập tiểu cầu là một trong các yếu tố góp phần gây ra bệnh tim mạch, bởi vì nó làm giảm lưu lượng máu đến các bộ phận của cơ thể và có thể dẫn đến tắc nghẽn các mạch máu, gây ra các biến chứng nguy hiểm như đau thắt ngực, nhồi máu cơ tim và đột quỵ.

Cơ chế hình thành kết tập tiểu cầu bắt đầu bằng sự kích thích của một chất gọi là thromboxane A2 (TXA2), được sản xuất bởi các tế bào tiểu cầu và tế bào mạch máu khi bị tổn thương. TXA2 kích thích các tiểu cầu kết dính với nhau và với các thành tế bào khác để tạo thành cục máu đông. Các yếu tố nguy cơ gây ra kết tập tiểu cầu bao gồm: hút thuốc lá, tiểu đường, tăng huyết áp, mỡ máu cao, béo phì, tuổi tác, và di truyền.

Để ngăn ngừa tình trạng kết tập tiểu cầu trong bệnh tim mạch, các loại thuốc chống kết tập tiểu cầu được sử dụng để ngăn chặn sự sản xuất của TXA2 và giảm sự kết dính của các tiểu cầu. Các loại thuốc này bao gồm Aspirin, Clopidogrel, Ticagrelor và Prasugrel.

2. Các loại thuốc chống kết tập tiểu cầu thường được sử dụng

2.1 Aspirin:

  • Cơ chế: Aspirin ức chế enzyme cyclooxygenase (COX) trong quá trình sản xuất prostaglandin và tromboxan A2, là hai chất gây ra đau và viêm, cũng như kích hoạt tiểu cầu. Bằng cách này, aspirin giảm sự kích hoạt của tiểu cầu, làm giảm nguy cơ hình thành cục máu đông trong các động mạch và giảm nguy cơ đột quỵ và cơn đau tim.
  • Tác dụng phụ: Tác dụng phụ thường gặp của aspirin bao gồm đau dạ dày, buồn nôn, nôn mửa, tiêu chảy và viêm đại tràng. Điều quan trọng là sử dụng aspirin với liều thấp để giảm nguy cơ tác dụng phụ nghiêm trọng như chảy máu dạ dày và động mạch não.
  • Liều dùng: Liều dùng thông thường là 75-100mg/ngày

2.2 Clopidogrel:

  • Cơ chế: Clopidogrel ức chế hoạt động của các thụ thể ADP trên bề mặt của tiểu cầu, giúp ngăn chặn sự kích hoạt và liên kết các tiểu cầu với nhau. Bằng cách này, clopidogrel giảm nguy cơ hình thành cục máu đông trong các động mạch và giảm nguy cơ đột quỵ và cơn đau tim.
  • Tác dụng phụ: Tác dụng phụ thường gặp của clopidogrel bao gồm chảy máu, đau đầu, buồn nôn và dễ bầm tím. Các tác dụng phụ nghiêm trọng như chảy máu nội tạng và rối loạn tiểu cầu cũng có thể xảy ra.
  • Liều dùng: Liều dùng thông thường là 75mg/ngày.

Xem thêm: Sử dụng thuốc chống đông ở bệnh nhân sau can thiệp động mạch vành có rung nhĩ

2.3 Ticagrelor:

  • Cơ chế: Ticagrelor kháng kích thích của thụ thể P2Y12 trên bề mặt của tiểu cầu, giúp ngăn chặn sự kích hoạt và liên kết các tiểu cầu với nhau. Bằng cách này, ticagrelor giảm nguy cơ hình thành cục máu đông trong các động mạch và giảm nguy cơ đột quỵ và cơn đau tim.
  • Tác dụng phụ: Tác dụng phụ thường gặp của ticagrelor bao gồm đau đầu, buồn nôn, tiêu chảy và khó ngủ. Các tác dụng phụ nghiêm trọng như chảy máu nội tạng và rối loạn tiểu cầu cũng có thể xảy ra.
  • Liều dùng: Liều dùng thông thường là 90mg x 2 lần/ngày trong 1 năm đầu tiên sau phẫu thuật đặt stent, sau đó giảm liều xuống còn 60mg x 2 lần/ngày.

2.4 Prasugrel:

  • Cơ chế: Prasugrel kháng kích thích của thụ thể P2Y12 trên bề mặt của tiểu cầu, giúp ngăn chặn sự kích hoạt và liên kết các tiểu cầu với nhau. Bằng cách này, prasugrel giảm nguy cơ hình thành cục máu đông trong các động mạch và giảm nguy cơ đột quỵ và cơn đau tim.
  • Tác dụng phụ: Tác dụng phụ thường gặp của prasugrel bao gồm chảy máu, đau đầu, buồn nôn và dễ bầm tím. Các tác dụng phụ nghiêm trọng như chảy máu nội tạng và rối loạn tiểu cầu cũng có thể xảy ra.
  • Liều dùng: Liều dùng thông thường là 10mg/ngày. Tuy nhiên, nếu bệnh nhân có trọng lượng dưới 60kg, liều dùng được giảm xuống còn 5mg/ngày.

3. So sánh giữa các loại thuốc chống kết tập tiểu cầu

  • Aspirin là loại thuốc rẻ tiền và có tác dụng tốt trong điều trị bệnh mạch vành ổn định, trong khi clopidogrel, ticagrelor và prasugrel thường được sử dụng trong điều trị sau khi đã phẫu thuật đặt stent.
  • Clopidogrel, ticagrelor và prasugrel có tác dụng ngăn chặn sự kích hoạt và liên kết các tiểu cầu với nhau nhanh hơn và mạnh hơn so với aspirin, nhưng cũng có nguy cơ tăng cao hơn về chảy máu.
  • Ticagrelor có tác dụng nhanh hơn và mạnh hơn so với clopidogrel và prasugrel, nhưng cũng có nguy cơ tăng cao hơn về chảy máu.
  • Prasugrel có tác dụng nhanh hơn và mạnh hơn so với clopidogrel, nhưng cũng có nguy cơ tăng cao hơn về chảy máu.

4. Kết luận

  • Các thuốc chống kết tập tiểu cầu đều có tác dụng ngăn ngừa các vấn đề liên quan đến đông máu trong bệnh mạch vành.
  • Aspirin là loại thuốc rẻ tiền và có tác dụng tốt trong điều trị bệnh mạch vành ổn định, trong khi clopidogrel, ticagrelor và prasugrel thường được sử dụng trong điều trị sau khi đã phẫu thuật đặt stent.
  • Tuy nhiên, các thuốc chống kết tập tiểu cầu cũng có nguy cơ tăng cao hơn về chảy máu, do đó cần thận trọng khi sử dụng và theo dõi tình trạng sức khỏe của bệnh nhân.

Xem thêm: Ngăn ngừa bệnh động mạch vành bằng cách nào?

facebook
24

Bài viết liên quan

Thuốc liên quan

Bình luận0

Đăng ký
Thông báo về
guest
0 Comments
Inline Feedbacks
Xem tất cả bình luận

Bài viết cùng chuyên gia