Bánh rau là cơ quan trung tâm của đơn vị mẹ–thai, đảm bảo trao đổi khí, dinh dưỡng và điều hòa miễn dịch. Bất thường bánh rau được xem là nền tảng bệnh sinh của nhiều biến cố sản khoa. Trong đó rối loạn tuần hoàn bánh rau là nhóm thường gặp nhất và có ý nghĩa lâm sàng sâu sắc, liên quan chặt chẽ đến bệnh lý mẹ – thai. Theo đồng thuận Amsterdam Placental Workshop Group (2014)[1], rối loạn tuần hoàn bánh rau được phân thành hai nhóm chính theo cơ chế bệnh sinh: Giảm tưới máu mạch máu phía mẹ (FVM: Maternal Vascular Malperfusion) và Rối loạn mạch máu phía thai (FVM: Fetal Vascular Malperfusion). Năm 2020 WHO [2] khuyến cáo sử dụng đồng thuận này trong thực hành lâm sang. Hai nhóm tuy có bệnh nguyên và cơ chế bệnh sinh khác nhau nhưng đều dẫn đến thiếu oxy và dinh dưỡng cho thai nhi, hậu quả của các rối loạn này thường liên quan đến thai chậm phát triển trong tử cung, sinh non, suy thai mạn hoặc thai lưu không rõ nguyên nhân. Siêu âm Doppler giúp phát hiện sớm tình trạng giảm tưới máu bánh rau, tuy nhiên chẩn đoán xác định thường dựa vào giải phẫu bệnh bánh rau sau sinh. Hiện chưa có điều trị đặc hiệu cho tổn thương bánh rau đã hình thành, chủ yếu tập trung vào quản lý yếu tố nguy cơ từ phía mẹ, bao gồm kiểm soát huyết áp, bệnh lý nội khoa kèm theo, theo dõi sát sự phát triển của thai và can thiệp sản khoa kịp thời, kết cục thai kỳ phụ thuộc mức độ và thời điểm xuất hiện tổn thương. Xác định nguy cơ tái phát cao lần mang thai sau để lập kế hoạch theo dõi. Kết quả giải phẫu bệnh bánh rau cung cấp thông tin giá trị cho tư vấn tiền thai, giúp cá thể hóa chiến lược theo dõi và điều trị, góp phần cải thiện kết cục mẹ và thai nhi. Nguyên nhân gây bệnh dù xuất phát từ các bệnh lý mạch máu của mẹ, hay từ các yếu tố gây tắc nghẽn cản trở dòng máu phía thai đều dẫn đến kết cục chung là thiếu oxy và dinh dưỡng cho thai nhi. Vì vậy, xét nghiệm giải phẫu bệnh tổ chức rau thai có giá trị:- Xác định nguyên nhân gây rối loạn tuần hoàn bánh rau để định hướng theo dõi, điều trị cá thể hóa thai kỳ.- Dự báo nguy cơ tái phát cho lần mang thai sau để có thái độ can thiệp dự phòng phù hợp.