MỚI

Thang điểm RIFLE trong tổn thương thận cấp

Ngày xuất bản: 20/05/2023

Thang điểm RIFLE (Risk, Injury, Failure, Loss, End-stage kidney disease) là một hệ thống đánh giá tổn thương thận cấp dựa trên các chỉ số huyết áp, lưu lượng dịch và chức năng thận. Được giới chuyên môn sử dụng để đánh giá mức độ nặng của bệnh nhân và quyết định liệu có cần điều trị thận thay thế hay không. Thang điểm RIFLE cung cấp các tiêu chuẩn cho việc phân loại các bệnh nhân vào các nhóm rủi ro khác nhau và giúp cho các bác sĩ đưa ra quyết định điều trị hiệu quả nhất cho từng trường hợp cụ thể.

Thang điểm RIFLE (Risk, Injury, Failure, Loss, End-stage kidney disease) là một hệ thống đánh giá tổn thương thận cấp dựa trên các chỉ số huyết áp, lưu lượng dịch và chức năng thận. Được giới chuyên môn sử dụng để đánh giá mức độ nặng của bệnh nhân và quyết định liệu có cần điều trị thận thay thế hay không. Thang điểm RIFLE cung cấp các tiêu chuẩn cho việc phân loại các bệnh nhân vào các nhóm rủi ro khác nhau và giúp cho các bác sĩ đưa ra quyết định điều trị hiệu quả nhất cho từng trường hợp cụ thể.

1. Tổng quan về Thang điểm RIFLE

Năm 2002,  Acute Dialysis Quality Initiative (ADQI) đã đề xuất phân tầng nguy cơ bao gồm Risk, Injury, Failure, Loss of kidney function, and End-stage kidney disease (RIFLE) dành cho tổn thương thận cấp (AKI). Sự phân tầng này sẽ cho phép phát hiện cả bệnh nhân có chức năng thận bị ảnh hưởng nhẹ (độ nhạy cao nhưng độ đặc hiệu thấp) và những người bị suy giảm chức năng thận nặng (độ đặc hiệu cao nhưng độ nhạy giảm dần).

RIFLE là hệ thống phân tầng rủi ro AKI đầu tiên. Các mức độ nghiêm trọng của Risk, Injury và Failure được xác định theo mức độ tăng SCr hoặc giảm lượng nước tiểu, tùy theo mức độ nào lớn hơn. Loss of kidney function và End stage kidney disease là các nhóm kết quả được xác định theo thời gian mất chức năng thận.

RIFLE cho phép phân tầng tiên lượng AKI , đồng thời liên tiếp phản ánh tỷ lệ tử vong của bệnh nhân ngày càng cao hơn. Một sự gia tăng gần như tuyến tính về tỷ lệ tử vong tại bệnh viện đã được tìm thấy trong một nghiên cứu hồi cứu, đơn trung tâm của Uchino et al. Chứng minh mối tương quan với các lớp RIFLE (bình thường, 4,4%; Risk, 15,1%; Injury, 29,2%; và Failure, 41,1%), với bệnh nhân có nguy cơ tử vong cao gấp 3 lần so với bệnh nhân không mắc AKI. Tỷ suất chênh của tỷ lệ tử vong tại bệnh viện là 2.5 đối với Risk, 5.4 đối với Injury và 10.1 đối với Failure.

2. Thang điểm RIFLE

Thang điểm RIFLE
Thang điểm RIFLE

Nguồn: Chris Nickson, “RIFLE Criteria and AKIN Classification”, LIFE IN THE FASTLANE, 2020.

Thời gian của sự thay đổi SCr và/hoặc lượng nước tiểu cũng phù hợp để xác định AKI, đó là suy giảm chức năng thận phải xảy ra đột ngột (1–7 ngày) và kéo dài (kéo dài >24 giờ).

Định nghĩa này có thể dễ dàng được áp dụng khi đã biết mức SCr nền; tuy nhiên, ở một số lượng đáng kể bệnh nhân không biết SCr nền; trong những trường hợp này, nếu không có tiền sử bệnh thận mãn tính (CKD), thì nên tính SCr cơ bản bằng cách sử dụng phương trình (MDRD).

3. Những hạn chế

  • Công cụ hồi cứu — cần đo lường các thay đổi về Creatinine và lượng nước tiểu theo thời gian
  • Cần có Creatinine nền— ADQI khuyến nghị ước tính creatinine dựa trên công thức MDRD.
  • Việc đưa vào lượng nước tiểu là rất quan trọng đối với tỷ lệ mắc và phân loại AKI, tuy nhiên khả năng dự đoán của lượng nước tiểu đối với AKI bị cản trở bởi các biến gây nhiễu:
  • Việc sử dụng thuốc lợi tiểu có thể hạn chế đáng kể độ nhạy và độ đặc hiệu của lượng nước tiểu.
  • Lượng nước tiểu chỉ có thể được xác định chính xác ở những bệnh nhân có đặt ống thông tiểu và yêu cầu các phép đo trong khoảng thời gian 6 giờ và 12 giờ kể từ khi nhập viện.
  • Ngoài lọc, bài tiết qua ống thận chiếm 10-40% thải trừ creatinine, dẫn đến đánh giá quá cao chức năng thận ở bệnh nhân AKI nếu chỉ đánh giá eGFR.
  • SCr sẽ tăng khi giảm bài tiết creatinine ở ống thận, không liên quan đến thay đổi chức năng thận. Sự giảm này có thể do các loại thuốc thông dụng như Trimethoprim và Cimetidine gây ra.
  • Độ chính xác của các phép đo lượng nước tiểu.
  • Phân loại RIFLE không tính đến nguyên nhân của AKI và nhu cầu điều trị thay thế thận (RRT) và lọc máu.
  • Lượng nước tiểu bị ảnh hưởng bởi nhiều yếu tố như: sử dụng thuốc lợi tiểu , đáp ứng ADH, đái tháo nhạt
  • Creatinine nền có thể bị ảnh hưởng bởi vấn đề bệnh đồng mắc của bệnh nhân, ví dụ: nó có thể tăng giả khi bệnh nhân bị mất nước lúc nhập viện.
  • Không rõ lượng nước tiểu và creatinine ổn định như thế nào mặc dù điều này đã được cho giá trị bằng nhau (RIFLE sử dụng creatinine có tỷ lệ tử vong cao hơn so với sử dụng lượng nước tiểu)
  • Những thay đổi nhỏ hơn về creatinine so với những thay đổi được chỉ định trong phân loại nguy cơ (ví dụ: Cr tăng 0.3 mg/dl) có liên quan đến kết quả tồi tệ hơn.

Cuối cùng, phân loại theo Thang điểm RIFLE không cung cấp bất kỳ thông tin nào liên quan đến nguồn gốc của tổn thương thận (tức là cấp độ tế bào hoặc dưới tế bào), trái ngược với một số dấu ấn sinh học của AKI được xác định và nghiên cứu gần đây. Hơn nữa, những hạn chế của các dấu hiệu chức năng thận thông thường (Cr và UO) có thể bị lấn át khi sử dụng các dấu ấn sinh học mới đó. Trên thực tế, nhiều dấu hiệu huyết thanh và nước tiểu khác nhau của AKI đã được xác định và mô tả, chẳng hạn như lipocalin liên quan đến gelatinase trung tính, interleukin-18 và phân tử tổn thương thận-1. Các dấu ấn sinh học này bắt đầu tăng sớm trong AKI (1–3 ngày trước khi tăng SCr) và thể hiện độ nhạy và độ đặc hiệu cao trong chẩn đoán AKI, tương quan tốt với yêu cầu RRT, cũng như tỷ lệ tử vong, trong một số bối cảnh, cụ thể là trong giai đoạn hậu phẫu của phẫu thuật tim, ở bệnh nhân ICU và trong bệnh thận do thuốc cản quang ở trẻ em được chụp mạch vành. Trong ghép thận, người ta đã chứng minh rằng những dấu ấn sinh học này cũng có mối tương quan tốt với thời gian thiếu máu cục bộ lạnh, giá trị tối đa của SCr trong giai đoạn sau ghép và yêu cầu RRT, và là những yếu tố dự báo tốt về hoại tử ống cấp tính và thời gian dài hạn chức năng thận ghép.

Cũng phải nhấn mạnh rằng tiêu chí RIFLE mới chỉ được đánh giá ở một số ít (<2%) bệnh nhân được đưa vào các nghiên cứu tiến cứu. Nhược điểm chính này chắc chắn đã hạn chế việc phân tích các biến lâm sàng hoặc xét nghiệm khác có tác động tiên lượng đối với dịch tễ học của tổn thương thận cấp.
Xem thêm: Erythropoietin trong điều trị thiếu máu ở bệnh thận mạn

Nguồn tham khảo:

José António Lopes, Sofia Jorge, “The RIFLE and AKIN classifications for acute kidney injury: a critical and comprehensive review”, Clinical Kidney Journal, Volume 6, Issue 1, February 2013, Pages 8–14.

facebook
215

Bài viết liên quan

Bình luận0

Đăng ký
Thông báo về
guest
0 Comments
Inline Feedbacks
Xem tất cả bình luận

Bài viết cùng chuyên gia