Phẫu thuật nội soi điều trị chứng tăng tiết mồ hôi tay

Bạn bị tăng tiết mồ hôi tay ở mức độ nào?

Bảng dưới đây lượng hóa mức độ tiết mồ hôi của bàn tay.

Hình 1: Thang điểm đánh giá mức độ tiết mồ hôi tay

Có một số cách để điều trị chứng tăng tiết mồ hôi, có thể kể ra như sau:

1. KHÔNG PHẪU THUẬT

• Thuốc chống mồ hôi (ví dụ như Zirconium nhôm, Tetrachlorohydrex Glycine): ưu điểm: an toàn, rẻ tiền, sẵn có, dễ sử dụng. Nhược điểm: phải sử dụng hàng ngày, tác dụng ngắn, có thể có kích ứng da.
• Điện ion. Nhược điểm: Cần thiết bị, dùng theo chu kỳ 2-3  lần/tuần, kích thích khó chịu khi thực hiện, tác dụng ngắn ngày.
• Các thuốc anticholinergic. Nhược điểm: phải dùng hàng ngày, chịu tác dụng phụ của thuốc.
• Liệu pháp tâm lý.
• Tiêm botulinum bàn tay: nhược điểm: đau đớn, khá đắt tiền, tác dụng kéo dài khoảng 6 tháng, có thể nhược, liệt cơ.

2. PHẪU THUẬT: “Cắt hạch giao cảm” (Sympathectomy) được chỉ định như một phương pháp điều trị có hiệu quả vĩnh viễn từ năm 1920. Thông thường, nó được lựa chọn như là phương pháp điều trị cuối cùng (Hình 2).

Hình 2: Sơ đồ hướng dẫn lựa chọn phương pháp điều trị tăng tiết mồ hôi tay

Cắt hạch giao cảm là phẫu thuật nhằm phá hủy hạch giao cảm hoặc chuỗi liên kết hạch chi phối việc tăng tiết mồ hôi. Có thể là cắt bỏ, đốt điện hoặc sử dụng các clip phẫu thuật kẹp cắt hạch giao cảm, chuỗi hạch giao cảm ngực giữa T2 và T4 hoặc T5. Hiện nay, hạch có thể không bị phá hủy nhưng chuỗi liên kết hạch sẽ bị cắt đứt (nếu vậy từ chính xác phải là Sympathicotomy nhưng thuật ngữ “Cắt hạch giao cảm” vẫn được sử dụng như một quy ước).

Cắt hạch giao cảm cũng được sử dụng cho một số bệnh khác như: thiếu máu chi trên, hội chứng Raynaud.

• Chi phối giải phẫu:
• Hạch ngực thứ hai (T2) chi phối tiết mồ hôi ở mặt, lòng bàn tay, và nách.
• Hạch ngực thứ ba (T3) chi phối tiết mồ hôi lòng bàn tay và nách.
• Hạch ngực thứ tư (T4) chi phối tiết mồ hôi ở nách.

Tăng tiết mồ hôi lòng bàn chân cũng được chữa khỏi ở một số bệnh nhân trải qua phẫu thuật này bởi một cơ chế còn chưa rõ.

– Có hai phương pháp phẫu thuật:

• Phẫu thuật mở
• Nội soi ngực: ETS (endoscopic thoracic sympathectomy or sympathicotomy)/ ETB (endoscopic thoracic block by clipping)/VATS, dù tên có khác nhau nhưng đều cho cùng một kỹ thuật.

– Sự ra đời của phẫu thuật diệt hạch giao cảm bắt đầu từ cuối thế kỷ XIX. Năm 1920, Kotzareff là người đầu tiên thực hiện phẫu thuật diệt hạch giao cảm để điều trị chứng tăng tiết mồ hôi tay. Sau đó, ông đã tuyên bố rằng ‘Cắt Giao cảm là một phương pháp điều trị hiệu quả vĩnh viễn cho tăng tiết mồ hôi. Tuy vậy, phẫu thuật mở có nhiều hạn chế với nguy cơ đáng kể các biến chứng và sẹo lớn.
– Hiện nay, với phẫu thuật xâm lấn tối thiểu, phương pháp nội soi đã trở nên được ưa chuộng vì những cải thiện về biến chứng, sẹo phẫu thuật và thời gian phẫu thuật. Phẫu thuật nội soi ngực lần đầu tiên được thực hiện vào năm 1910, nhưng đến tận năm 1940 mới có báo cáo đầu tiên mô tả phương pháp cắt hạch giao cảm này. Ở châu Âu, hàng trăm ca cắt hạch giao cảm nội soi ngực được thực hiện trong những năm 40 thế kỷ trước. Năm 1942, Hughes công bố phương pháp phẫu thuật nội soi ngực điều trị chứng  tăng tiết mồ hôi. Vì những lý do không rõ phương pháp này rơi vào quên lãng và không được áp dụng trên quy mô lớn hơn cho đến cuối những năm 1980.

3. CHÚNG TÔI PHẪU THUẬT NHƯ THẾ NÀO?

• Thực hiện phẫu thuật nội soi ngực đốt hoặc cắt hạch giao cảm, được thực hiện thường quy dưới gây mê toàn thân. Cụ thể phẫu thuật thực hiện với 2-3 đường rạch da nhỏ 0.5cm ở hai bên thành ngực dưới hõm nách để không nhìn thấy sẹo. Đảm bảo tốt nhất về mặt thẩm mỹ. Hạch giao cảm ngực được che phủ bởi lớp mỏng của màng phổi trong suốt, do vậy có thể thấy dễ dàng dưới camera nội soi. Sau đó phẫu thuật viên sử dụng móc điện đốt và cắt chuỗi các hạch giao cảm từ đốt sống ngực thứ 2 đến sống ngực thứ 3 (thuật ngữ chuyên môn gọi là T2–>T3) cho các bệnh nhân tăng tiết mồ hôi ở bàn tay; T2-T4  cho những bệnh nhân có tình trạng tăng tiết mồ hôi ở nách.
• Phẫu thuật nội soi ngực điều trị chứng  tăng tiết mồ hôi đã cho kết quả vượt trội: Có kết quả tức thì, phẫu thuật một lần cho tác dụng lâu dài, thẩm mỹ, an toàn và thời gian nằm viện chỉ 1 ngày.

Nhiều bệnh nhân đến với chúng tôi sau hàng chục năm phải mang những khó chịu của đôi bàn tay ướt đã trải qua rất nhiều các phương pháp điều trị khác không kết quả, đã khỏi bệnh ngay sau phẫu thuật và hoàn toàn hài lòng khi chấp nhận một khó chịu nho nhỏ là ra mồ hôi bù trừ ở vị trí khác của cơ thể.

Tuy vậy, đây là phương pháp điều trị hiện đại, chỉ thực hiện được ở cơ sở phẫu thuật, đòi hỏi về kỹ thuật và chi phí cao.

– Nhiều bạn sẽ băn khoăn về kết quả của phẫu thuật. Xin tóm tắt dưới đây kết quả dài hạn của phẫu thuật nội soi cắt giao cảm ngực điều trị chứng ra mồ hôi tay. Qua thăm dò những người đã phẫu thuật. Đăng trên tạp chí chuyên ngành phẫu thuật lồng ngực Annals Thoracic Surgery.

• Trong số 96 bệnh nhân, 58 (60%) đồng ý và hoàn thành bảng câu hỏi.
• Thời gian khảo sát trung bình sau phẫu thuật là 60 tháng (35 đến 122 tháng).
• Tăng chất lượng cuộc sống 84% (49 trên 58) bệnh nhân
• Tăng khả năng thực hiện công việc ở 86% (50 trên 58).
• Sự hài lòng được xác định ở 97% (56 trên 58) bệnh nhân.
• 93% (54 trên 58) cho rằng họ sẽ đề nghị phẫu thuật.
• Ra mồ hôi bù trừ ở 84% (49 trên 58)
• Nhẹ 78% (38 trên 49)
• Nặng ở 22% (11 trên 49).
• Có 146 vùng ra bù trừ,
• phổ biến nhất là lưng (78%, 38 trên 49).
• 78% (38 trên 49) cho rằng bù trừ ít khó chịu hơn so với ra mồ hôi trước phẫu thuật.

Chuẩn bị mổ tại cơ sở của chúng tôi như thế nào?

Gồm 3 bước.

– Bước 1. Ngày khám trước mổ:

• Bác sỹ hỏi, khám để xác định đây là tăng tiết mồ hôi cục bộ, tiên phát (loại có thể điều trị bằng phẫu thuật).
• Tư vấn các phương pháp điều trị không phẫu thuật và PHẪU THUẬT. Ưu nhược điểm, nguy cơ rủi ro, biến chứng. Nếu bạn đồng ý lựa chọn phẫu thuật.
• Bác sỹ chỉ định xét nghiệm: máu, chụp phim tim phổi, khám bác sỹ gây mê. Hẹn ngày, giờ phẫu thuật.

– Bước 2. Ngày phẫu thuật

• Bạn nhịn ăn uống và đến trước giờ phẫu thuật 2 giờ.
• Ký cam kết phẫu thuật, thực hiện công tác tài chính (hoặc bạn đã thực hiện trước từ hôm khám và hẹn phẫu thuật).
• PHẪU THUẬT khoảng 20-30ph mỗi bên.
• Sau mổ: bạn thấy đau một chút, khó thở một chút, đau rát họng một chút, chóng mặt một chút. Nhưng sẽ có CẢM GIÁC TUYỆT VỜI sau 20-30 năm đó là: Đôi bàn tay khô và ấm, 30-50% khô cả đôi bàn chân, cảm giác tự tin khi bắt tay. Và…có thể lưng, ngực, sau đùi, khoeo chân ra mồ hôi BÙ trừ.
• Bác sỹ khuyến khích bạn ăn uống trở lại bình thường, ngồi dậy, đi bộ, hít thở sâu.

– Bước 3. Ra viện

• Ngày sau mổ. Bạn sẽ chụp phim ngực kiểm tra, Bác sỹ thăm bệnh buổi sáng, và xem phim đó. Nếu không có vấn đề gì nghiêm trọng (thường có chút tràn khí màng phổi, nhưng không sao, nó sẽ tự hết sau vài ngày), bạn sẽ ra viện sau đó.
• Ra viện, bác sỹ sẽ kê thuốc giảm đau. Ở nhà, bạn dùng thuốc giảm đau đường uống thông thường.

Một số hình ảnh.

Bàn tay sũng mồ hôi sau 2 phút

Vết mổ nhỏ, không dùng chỉ khâu. Keo dán Demabond thẩm mỹ và tránh phải thay băng hàng ngày cũng như cắt chi sau đó.
Tham khảo

1. Long-term results of endoscopic thoracic sympathectomy for upper limb hyperhidrosis
2. Long-term Impact of endoscopic Thoracic Sympathectomy for primary palmar Hyperhidrosis.
3. Long-term results of endoscopic thoracic sympathectomy for upper limb hyperhidrosis
4. Thoracic sympathectomy for hyperhidrosis: from surgical indications to clinical results
5. Primary Focal Palmar

Tác giả: Thạc sĩ, Bác sĩ Nguyễn Ngọc Khánh – Bác sỹ Ngoại Tiêu hóa, Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Vinmec Times City

0