MỚI

Sự tác động của COVID-19 đến trẻ em và phụ nữ mang thai

Ngày xuất bản: 14/05/2023

COVID-19 có thể gây ra các biến chứng thần kinh nghiêm trọng ở trẻ em và phụ nữ mang thai, bao gồm rối loạn tâm thần, động kinh và tê liệt cơ thể. Ngoài ra, các bệnh nhân mắc COVID-19 cũng có nguy cơ cao hơn bị rối loạn tâm lý, như lo âu và trầm cảm. Do đó, việc phát hiện sớm và điều trị các biến chứng thần kinh này nhằm giảm thiểu rủi ro và hậu quả lâu dài.

1. Tổng quan về tác động của COVID 19 đến trẻ em và phụ nữ mang thai

Ngày càng có nhiều bằng chứng chỉ ra rằng COVID-19 tác động đến cả hệ thần kinh trung ương (CNS) để gây ra các biến chứng tương ứng do nhiễm trùng trực tiếp hoặc bệnh qua trung gian miễn dịch để đáp ứng với nhiễm trùng COVID-19.

Ngoài ra, những thay đổi mô bệnh học như nhồi máu thần kinh trung ương do huyết khối tắc mạch não và RNA virus trong thần kinh trung ương càng cho thấy tác động của SARS-COV-2 đối với những thay đổi của thần kinh trung ương.

Bệnh nhân mắc COVID-19 được chẩn đoán mắc chứng rối loạn vị giác và khứu giác, buồn nôn, và đau đầu và dễ phát triển các biến chứng thần kinh nghiêm trọng bao gồm bệnh não, viêm tủy, tiêu cơ vân, hội chứng Guillain-Barré, hội chứng nhận thức, rối loạn cảm xúc và các biến chứng mạch máu não như đột quỵ, xuất huyết não và viêm mạch thần kinh trung ương).

Tuy nhiên, những biến chứng thần kinh này là biểu hiện khác nhau dựa trên bệnh đi kèm và nhóm tuổi.

Nguồn: Suliman Khan, Rabeea Siddique, Xiao Hao, Yueting Lin, Yuxin Liu, Xiaoyan Wang, Linlin Hua, and Ghulam Nabi, “The COVID-19 infection in children and its association with the immune system, prenatal stress, and neurological complications”, International Journal of Biological Sciences, 2022
Nguồn: Suliman Khan, Rabeea Siddique, Xiao Hao, Yueting Lin, Yuxin Liu, Xiaoyan Wang, Linlin Hua, and Ghulam Nabi, “The COVID-19 infection in children and its association with the immune system, prenatal stress, and neurological complications”, International Journal of Biological Sciences, 2022

2. COVID-19 và nguy cơ liên quan đến biến chứng hô hấp và thần kinh ở trẻ em

Đại dịch COVID-19 hiện đang diễn ra có tác động đối với mọi lứa tuổi, bao gồm cả trẻ em. Các biểu hiện lâm sàng phổ biến của COVID-19 ở trẻ em bao gồm sốt và ho. Những triệu chứng này thường biểu hiện không điển hình so với người lớn. Ở trẻ em, bệnh có thể từ không có triệu chứng đến bệnh nặng và nguy hiểm đến tính mạng; tuy nhiên, bệnh nặng không phổ biến vì trẻ ít có khả năng mắc các bệnh nền như tăng huyết áp, đái tháo đường, tim mạch.

Ngoài ra, các yếu tố như biểu hiện khác biệt của ACE2, bệnh đồng mắc và tình trạng tiền viêm có thể ảnh hưởng đến sự xâm nhập, sao chép, viêm, thiếu oxy và tổn thương mô của virus. Điều này được kích thích thêm bởi phản ứng miễn dịch bẩm sinh, vốn thường giảm dần theo tuổi tác.

COVID-19 có thể đe dọa tính mạng ở trẻ sơ sinh. Các nghiên cứu đã chỉ ra rằng sốt là đặc điểm phổ biến nhất của COVID-19, trong khi chảy nước mũi, ho, các triệu chứng tiêu hóa, đau đầu, bệnh não, khó thở nhẹ và đau cơ cũng đã được báo cáo ở trẻ em.

Trong một số trường hợp không có triệu chứng, có thể thấy rõ các dấu hiệu kính mờ và dày phế quản nhẹ. Tuy nhiên, một số báo cáo đã chỉ ra rằng trẻ em bị nhiễm SARS-CoV-2 có thể không biểu hiện các đặc điểm lâm sàng hoặc X quang.

Một báo cáo gần đây đã nêu chi tiết các đặc điểm lâm sàng như trẻ em mắc COVID-19 bị sốt (64%), ho ( 35%), và chảy nước mũi (16%), trong khi 15% trong số đó không có triệu chứng.

Nhìn chung, 54% trường hợp có các vết kính mờ trên X quang, trong khi  từ các xét nghiệm khác bao gồm tăng D-dimer (52%), protein phản ứng C (40%) và giảm bạch cầu (33%). Nhìn chung, 15% trong số những bệnh nhân này, trong đó phần lớn cần được chăm sóc tích cực sẽ tiến triển đến hội chứng viêm đa hệ thống biểu hiện với các dấu ấn sinh học viêm tăng rõ rệt, các triệu chứng tiêu hóa, sốc và rối loạn chức năng tâm thu thất trái.

Tuy nhiên, trẻ em có thể biểu hiện các triệu chứng nghiêm trọng. Do đó, việc phát hiện sớm COVID-19 và chẩn đoán kịp thời hội chứng viêm đa hệ thống (multisystem inflammatory syndrome – MIS) là cần thiết để quản lý và ngăn ngừa lây truyền.

Mặc dù có hội chứng viêm đa hệ thống và các triệu chứng hô hấp, các biến chứng thần kinh cũng có liên quan đến COVID-19 ở trẻ em, chẳng hạn như đau đầu, bệnh não và thay đổi trạng thái tâm thần.

Hơn nữa, trẻ em được chẩn đoán mắc hội chứng viêm đa hệ thống phải chịu đựng các bất thường thần kinh nghiêm trọng, bao gồm viêm não, co giật, hôn mê, rối loạn mất myelin, rối loạn vị giác hoặc lão hóa, viêm màng não vô trùng, rối loạn vận ngôn do đột quỵ, chứng khó nuốt, mất điều hòa tiểu não, giảm trương lực trục, buồn ngủ hoặc rên rỉ, và bệnh lý thần kinh ngoại biên.

Ở trẻ em bị nhiễm COVID-19 có biểu hiện sốt, sốc và phát ban, những thay đổi trên MRI hoặc CT liên quan đến lách của thể chai, có thể làm tăng nguy cơ mắc bệnh Kawasaki hoặc bệnh tương tự, cũng như bệnh viêm não. Tuy nhiên, cần có thêm các nghiên cứu để xác minh các biến chứng thần kinh nói trên.

3. COVID-19 tác động đến phụ nữ mang thai và các biến chứng tâm thần có thể xảy ra ở trẻ sơ sinh

COVID-19 đang ảnh hưởng sâu sắc đến sức khỏe tâm thần của những người bị nhiễm bệnh và làm tăng nguy cơ mắc các vấn đề tâm lý ở những người không bị nhiễm bệnh, đặc biệt là ở phụ nữ mang thai và trẻ em.

Để đối phó với đại dịch toàn cầu, bệnh nhân có tình trạng lo lắng, tức giận, sợ hãi và các thói quen thức và ngủ bị xáo trộn có thể làm thay đổi sự cân bằng nội tiết tố thông qua ảnh hưởng đến trục dưới đồi-tuyến yên-tuyến sinh dục. Những vấn đề này có thể gây ra kết quả xấu cho thai kỳ và trẻ sơ sinh, chẳng hạn như tăng nguy cơ tâm thần phân liệt ở trẻ sơ sinh.

Stress ở phụ nữ mang thai có thể ảnh hưởng xấu đến sự phát triển và trưởng thành của não bộ thai nhi do phản ứng với nồng độ cortisol và cytokine tăng cao của người mẹ và phá vỡ cân bằng nội môi serotonin. Điều này cũng có thể ảnh hưởng đến hệ sinh thái âm đạo và hệ vi sinh vật, gây ra sự gián đoạn trục ruột-não của thai nhi, do đó phát triển các rối loạn phát triển thần kinh ở trẻ đang lớn.

Stress ở phụ nữ mang thai cũng có thể làm tăng khả năng mắc một số biến chứng khác như chu vi vòng đầu nhỏ hơn, cân nặng khi sinh thấp, sinh non, thay đổi hình thái và sinh lý trong não thai nhi và rối loạn hành vi thần kinh (tâm thần phân liệt, tự kỷ, rối loạn học tập và rối loạn khí sắc).

Các nghiên cứu cho rằng các thói quen hàng ngày bình thường và sức khỏe tinh thần ổn định là cần thiết để duy trì nhịp sinh học thích hợp. Tuy nhiên, trong bối cảnh hiện tại của đại dịch COVID-19, nhiều người bị hạn chế tham gia các hoạt động ngoài trời, điều này ảnh hưởng đến lịch trình hàng ngày, chẳng hạn như thời gian đánh thức giấc ngủ và thói quen ăn uống. Do đó, cơ hội phá vỡ nhịp sinh học được tăng lên.

Tiếp xúc với ánh sáng vào ban đêm và rối loạn giấc ngủ ở trẻ em gây ra sự xáo trộn nhịp sinh học, dẫn đến rối loạn khí sắc, lo lắng và rối loạn giấc ngủ. Hơn nữa, việc hạn chế tiếp xúc với môi trường ngoài trời và khả năng tiếp cận nhiều hơn với các thiết bị điện tử có thể làm tăng nguy cơ trẻ mắc các bệnh tâm thần nghiêm trọng.

Ngoài ra, tình hình hiện tại của đại dịch COVID-19 có thể là thách thức đối với trẻ khuyết tật, các vấn đề sức khỏe tâm thần hiện có và kinh nghiệm chấn thương. Do đó, việc điều trị là cần thiết để giảm thiểu hậu quả lâu dài. các nhà nghiên cứu và chuyên gia phải tiến hành các điều tra đầy đủ để phát hiện các vấn đề tâm lý cụ thể ở trẻ em để cung cấp sự trợ giúp y tế.

Tuy nhiên, các biện pháp can thiệp tâm lý kịp thời cần thiết để giảm thiểu rủi ro về các vấn đề sức khỏe tâm thần của mẹ và trẻ sơ sinh đối với tình hình đại dịch COVID-19 hiện tại.

Nguồn tham khảo: Suliman Khan, Rabeea Siddique, Xiao Hao, Yueting Lin, Yuxin Liu, Xiaoyan Wang, Linlin Hua, and Ghulam Nabi, “The COVID-19 infection in children and its association with the immune system, prenatal stress, and neurological complications”, International Journal of Biological Sciences, 2022.

Tìm hiểu thêm: Biến chứng tim mạch của vaccine COVID 19

facebook
0

Bài viết liên quan

Bình luận0

Đăng ký
Thông báo về
guest
0 Comments
Inline Feedbacks
Xem tất cả bình luận

Bài viết cùng chuyên gia